Thursday, 16 March 2017

I.2 (第一本 第二折) Xin trọ


西  I.2a Xin trọ
[]




西
[
] (01)
[]





西





[][]
西
[
]
[]







[][]







[]







][]

[
][]


[]



便
(03)

[]

[
]



[]

[]


[]

西


[]

[]
(04)

[]

[]
[]










[]
[
]


[]
[]
[]

[]





[](05)
[]



[]
[
]

[]

西

[] 便
[]

(06)

[]


[
] 使


[]


[]




[]
穿



[]



(07)





Cảnh thứ I. — Biệt thự họ Thôi

BÀ LỚN. — (ra) Hồng ơi! Mày truyền lời ta, sang hỏi sư cụ bên chùa, bao giờ thì làm chay cho Ông lớn? Hỏi đích đáng rồi, về trả lời ta, nghe!

CON HỒNG. — Dạ! (cùng vào) (01)

Cảnh thứ II. — Chùa Phổ Cứu

PHÁP BẢN. — (ra) Lão tăng đây là Pháp Bản, trụ trì trong chùa Phổ Cứu này. Hôm qua lão vào trong làng làm chay, chẳng hay có khách nào đến thăm chùa không, chú Thông?

PHÁP THÔNG. — (ra) Dạ bạch cụ: Hôm qua có một người học trò ở Tây Lạc đến thăm cụ, nhưng không gặp lại trở ra.

PHÁP BẢN. — Vậy chú ra cửa coi. Nếu thầy ta đến thì vào nói tôi biết.

PHÁP THÔNG. — Dạ.

CẬU TRƯƠNG. — (ra) Hôm qua tình cờ gặp cô em, làm cho tôi suốt đêm mất ngủ. Hôm nay lại vào chùa thăm sư cụ, tôi sẽ nói câu chuyện (chào Pháp Thông)

Ví bằng thu xếp không xong,
Thì tôi đây oán sư ông mãn đời!

PHÁP THÔNG. — Kìa thầy đã lại! Thầy dạy sao, tiểu tôi không hiểu!

CẬU TRƯƠNG:
Cho tôi thuê một gian ở dãy chùa ngoài,
Ở ngay đối cửa con người hôm qua.
Dù không ghẹo nguyệt, bẻ hoa,
Cũng nhìn cho con mắt oan gia đã đời! (02)

PHÁP THÔNG. — Thưa thầy dạy thế nào, tiểu tôi không hiểu…

CẬU TRƯƠNG:
Vốn tính tôi nhát gái lạ đời,
Thoáng trông là thẹn đỏ người lên ngay!
Cớ sao gặp gỡ lần này,
Bể lòng lại thấy vơi đầy yêu đương!
Mắt nhìn đã nảy hồng quang!
Nghĩ càng tê tái, mong càng ngẩn ngơ!

PHÁP THÔNG. — Thầy nói thế nào, tiểu tôi không hiểu. Sư cụ đợi đã lâu, tôi xin vào trình lại.

CẬU TRƯƠNG (vào chào Pháp Bản)

Tiếng sang sảng, người to bệ vệ,
Tóc bạc phơ, mặt trẻ phây phây!
Chân tu nên mới được thế này,
Thêm vòng hào quang nữa thì thực tượng thầy Đường Tăng. (03)

PHÁP BẢN. — Xin mời thầy vào chơi trong phương trượng. Hôm qua lão đi vắng, không được thừa tiếp, xin thầy thứ lỗi cho.

CẬU TRƯƠNG. — Bấy lâu nghe tiếng sư cụ, chúng tôi vẫn muốn đến hầu. Không ngờ hôm qua sư cụ lại vắng chùa. Hôm nay được gặp, thực là ba sinh, âu cũng duyên trời chi đây!

PHÁP BẢN. — Dám hỏi thầy quý quán đâu tá? Tôn tính đại danh thế nào? Có việc gì qua chơi?

CẬU TRƯƠNG. — Chúng tôi họ Trương tên Củng, tự là Quân Thụy, nhân vào Kinh dự thi, đường đi qua miền này:

Cụ đã có lòng hỏi đến,
Tôi xin thực chuyện thưa bày.
Quê hương tôi chính ở Lạc Tây,
Nhưng du học nay đây mai đó!
Gia nghiêm trước thượng thư Lễ bộ,
Ngoài năm mươi xa bỏ cõi trần...
Bởi một đời, cha thanh liêm không khoét tiền dân,
Nên bốn bể, con trơ trọi chiếc thân công tử xác! (04)
Gió thoảng mát, trông lồng gương bạc,
Cụ là người lỗi lạc thông minh...
Tôi đến đây quên cả công danh,
Chỉ mong được nghe kinh lắng kệ.

— Giữa đường không biết lấy gì làm lễ, gọi là có lạng bạc, cúng vào Tam Bảo, cụ vui lòng nhận cho.

Học trò kiết chỉ "lấy đầu làm lễ",
Được đâu như những kẻ có đồng tiền!
Mặc cho miệng thế chê khen,
Chẳng tường gá bạc, không quen tuổi vàng!
Phải đâu giúp cụ tiền lương,
Chẳng qua đồng lễ dầu hương gọi là.
Lòng thành tôi đã dâng ra,
Dám xin cụ chớ nề hà, nhận cho.
Mai ngày có trước mặt cô,
Mười phần cụ nói đỡ cho một vài.
Thì tôi còn ơn cụ mãn đời…

PHÁP BẢN. — Giữa đường gặp gỡ, sao thầy lại bày vẽ ra như thế. Chắc thầy lại có chuyện gì muốn dạy bảo nhà chùa hẳn thôi! (05)

CẬU TRƯƠNG. — Thưa thế này thực là đường đột… Chỉ vì nhà trọ dộn dịp quá, khó lòng ôn lại được sách vở, nên muốn nhờ cụ một gian phòng, sớm hôm học tập. Tiền phòng nhiều ít thế nào cũng được, xin cứ tháng đưa hầu.

PHÁP BẢN. — Thưa được. Nhà chùa cũng có nhiều phòng bỏ không, xin tùy  ý thầy chọn. Hay là ở quách ngay phương trượng nằm với lão cho vui.

CẬU TRƯƠNG:

Tôi chẳng cần chái Bắc, hiên Đông!
Gác kinh, nhà tổ, tôi không thiết mà!
Chỉ xin thuê Mái Tây ở cạnh vườn hoa...
Nhà quan Tướng quốc phủ Hà bên kia!
Chứ nằm chung với cụ, nước gì. (06)

CON HỒNG. — (ra) nói một mình:

— Bà lớn sai tôi sang hỏi sư cụ, xem bao giờ làm chay cho Ông lớn. Hỏi cho rõ rồi về thưa lại.
(vào chào Pháp Bản) Bạch lạy cụ, Bà lớn sai con hỏi bao giờ thì làm chay cho Ông lớn.

CẬU TRƯƠNG. — Con người mới khá làm sao!

Bóng dáng thực con nhà lịch sự,
Trăm phần không lẫn nửa trai lơ!
Sẽ cúi đầu khép nép chào sư,
Môi son hé, nói thưa phép tắc.
Khuôn mặt đẹp không cần trang sức,
Quần áo sô <*I.2.01*> nhưng khéo mặc cũng xinh!
Cô em đã giống đa tình,
Con hầu lại tinh ranh hiếm có.
Liếc trộm mà xem con mắt nó,
Có thèm đâu nhìn ngó tới mình đây!
Em ơi! Hãy đợi đến ngày,
Ta cùng cô đã sum vầy phượng loan,
Quyết chẳng để em trải nệm quạt màn.
Lại thưa bà, kiếm tấm chồng quan cho em nhờ! (07)























西  I.2b Xin trọ



(08)



......(11)
(12)








] (16)





PHÁP BẢN. — Mời thầy hãy ngồi tạm. Lão xin phép đưa cô này lên chùa vãng cảnh, rồi sẽ xuống ngay.

CẬU TRƯƠNG. — Tôi cùng lên có tiện không?

PHÁP BẢN. — Thưa được!

CẬU TRƯƠNG. — Xin để cô ấy đi trước, tôi bước theo sau.

Cô em coi thật tốt mồi,
Hay là động cỡn muốn lôi thôi với sư già?
Ví không mong nhử giống Thích Ca,
Ăn mặc rườm rà chi thế ai ơi!
Buồng ngang hiên vắng thảnh thơi,
Miếng ngon kề đến, của trời đem cho. (08)

PHÁP BẢN. — (giận dữ) Thầy này trông người cũng tử tế, mà ăn nói ra cái gì thế!

CẬU TRƯƠNG. — Cụ nên rõ tôi nói thế cũng là đáng lắm chứ!

Tội chưa! sư cụ mích lòng!
Con người tử tế sao nói không lựa lời!
Nhưng nhà quan chi thiếu kẻ hầu trai,
Sang chùa hỏi việc lại sai con đòi?
Cụ còn chối cãi nữa thôi?
Ngứa mồm tôi nói, cấm tôi được nào?

PHÁP BẢN. — Không phải thế! Đó là do tấm lòng chí hiếu của Tiểu thư. Vì là việc làm chay cho Ông lớn nên Tiểu thư dốc lòng thành kính không sai ai cả, phải sai chị Hồng sang đây là người hầu cận sang hỏi nhật kỳ. (quay lại con Hồng): Việc làm chay, đàn tràng đã sắp đặt sẵn sàng. Rằm này là ngày cúng Phật, xin mời Bà lớn cùng Cô sang dâng hương. (09)

CẬU TRƯƠNG. — (khóc) Ối cha ôi là mẹ ôi! Cha mẹ sinh con, bao công khó nhọc! Trời già độc địa, báo đáp được đâu! <*I.2.02*> Tiểu thư là một người con gái, còn biết lo ân trả nghĩa đền. Cho hết lòng của kẻ làm con, tôi cũng xin đưa năm mươi quan tiền, xin cụ mở lượng từ bi, sắm chút lễ vật, cúng siêu độ cho cha mẹ tôi nhân thể. Bà lớn biết ra nữa, chắc cũng chẳng ngại gì!

PHÁP BẢN. — Có chi mà ngại! Chú Thông đâu! Nhận tiền sắm lễ cho thầy!

CẬU TRƯƠNG. — (hỏi riêng Pháp Thông) Chắc cô ấy có sang lễ không?
PHÁP THÔNG. — Làm chay cho quan Tướng thế nào Cô chả sang!

CẬU TRƯƠNG. — (mừng rỡ) Thế thì năm chục quan cũng đáng!

Hương kém ấm, ngọc thua mềm!
Trên trời dưới đất khôn tìm thấy hai!
Nói chi ôm ấp lả lơi,
Nhìn suông cũng đủ sướng đời! Cho nên,
Tai qua nạn khỏi tự nhiên!
Làm chay nào được bằng nhìn Oanh Oanh! (10)

PHÁP BẢN. — Xin mời về cả phương trượng xơi nước!

CẬU TRƯƠNG. — Tôi xin phép ra ngoài một chút (ra sân). Con bé chắc ra bây giờ! Mình cứ đứng chờ đây!

CON HỒNG. — (từ giã Pháp Bản) Xin cụ đừng cho uống nước nữa. Con xin về thưa lại, kẻo Bà lớn quở! (ra)

CẬU TRƯƠNG. — (đón chào) Xin chào chị, ạ!

CON HỒNG. — Không dám, chào cậu!

CẬU TRƯƠNG. — Hỏi không phải, chị có phải chị Hồng, người hầu cô Oanh không?

CON HỒNG. — Thưa vâng! Có việc gì phiền cậu hỏi?

CẬU TRƯƠNG. — Tôi có một câu chuyện, không biết thưa có tiện không?

CON HỒNG. — "Tên kia đã bắn khôn về! Lời kia đã nói khôn bề xóa đi!" Có chuyện gì cậu cứ nói, không ngại!

CẬU TRƯƠNG. — Tôi họ Trương, tên Củng, tự là Quân Thụy, quán ở Tây Lạc, năm nay mới hai mươi ba tuổi, sinh giữa giờ Tí ngày mười bảy tháng Giêng. Tịnh chưa lấy vợ bao giờ! (11)

CON HỒNG. — Cái đó ai hỏi cậu đâu! Em lại không phải thầy số, cần gì cậu phải kể ngày sinh tháng đẻ! <*I.2.03*>

CẬU TRƯƠNG. — Xin hỏi chị câu nữa, cô nhà thường khi có ra ngoài không?

CON HỒNG. — (giận dữ) Ra ngoài thì làm sao? Cậu là người có học, há không nhớ câu: “Chớ làm việc trái lễ! Chớ nói lời trái lễ!” <*I.2.04*> Bà lớn em lòng băng dạ tuyết, phép nhà rất nghiêm. Từ đứa trẻ sáu, bảy tuổi, không nghe gọi cũng không dám tự tiện bước lên nhà trên. Cậu không hề có bà con, sao lại được hỏi sỗ sàng như thế? May mà trước mặt em đây, còn tha thứ được. Chứ Bà lớn mà biết, sao chịu để cậu yên! Từ nay mà đi, điều gì nên hỏi thì hỏi, điều gì không nên hỏi chớ có hỏi càn như thế! (vào)

CẬU TRƯƠNG. — (đứng ngẩn người ra một lúc) Thế này thì đến ốm tương tư mà chết mất! (12)

Những nghe nói đã rụng rời!
Đôi mày nặng cả một trời sầu thương!
Phép nhà nghiêm ngặt lạ dường,
Lấy ai dắt nẻo đưa đường cho nên?
Ví bằng Mình sợ mẹ giữ gìn,
Thì quay đi còn ngoảnh lại mà nhìn chi nhau?
Muốn dứt phăng! dễ dứt được đâu,
Mầm tình đã trót ăn sâu trong người!
Ví kiếp này cùng Mình cũng lỡ một, lầm hai,
Chả hóa ra kiếp trước ta đã mắc tội trời chi đây!
Ta quyết làm cho bồng được lên tay,
Cho mắt này thờ phụng, lòng này mê tơi!
Chỉ nghe nói Vu Sơn xa cách bằng trời!
Ai ngờ lại ở bên ngoài Vu Sơn!
Thân tội này đứng tựa bao lơn,
Nhưng thần hồn những mê man chốn nào?
Này Hồng ơi! Em định đưa tin đến buồng Đào,
Hay lại đem chuyện kín thưa vào nhà Huyên!
Lòng xuân, có đâu dễ giữ gìn!
Hẳn cũng thấy: bướm bay từng cặp, oanh chuyền có đôi! (13)
Này Hồng ơi! Em trẻ người nóng tính thế thôi,
Chứ ta đây, cô đấy, tốt đôi ai bì!
Miễn em hết sức giúp vì,
Bà dù bó buộc, làm gì được ai?
Mà mặt hoa, ta nhìn được tận nơi,
Mà nhị đào, cô sẻ được cho người tình chung!
Em mà vụng tính không xong,
Thì trai tài, gái sắc, lại cùng trạc tuổi như nhau,
Sẽ trông xuân, xuân đượm nét sầu.
Sẽ nhớ ai, ruột héo, mặt sầu vì ai!
Tội cho cô đức nết vẹn mười,
Mà thiệt cho ta cũng một đời tài hoa! (14)
Này Hồng ơi! Mày ai chỉ kẻ qua loa,
Mặt ai chỉ thoáng gọi là phấn son.
Cổ ai vừa trắng, vừa tròn,
Ngọc đông, phấn nặn so còn kém xa!
Trên thì, bên vạt áo là,
Ngón tay muồn muốt như là búp măng!
Dưới thì, dưới bức quần băng,
Gót chân thuăn thuắt nhỏ bằng cách sen!
Muốn quên hồ dễ mà quên,
Bao nhiêu hình bóng bạn tiên non Bồng.
Thì Mình đừng đẹp nữa có được không,
Để tôi thôi cũng chẳng mệt lòng nhớ thương. (15)

— Chết! Quên chưa vào chào sư cụ! (quay vào hỏi Pháp Bản) Thưa cụ, việc tôi xin trọ, cụ dạy thế nào?

PHÁP BẢN. — Mái Tây chùa tháp có một gian phòng tĩnh mạc lắm, thầy ở đó thực vừa tiện. Tùy ý thầy dọn lại lúc nào cũng được.

CẬU TRƯƠNG. — Thưa vâng! Chúng tôi xin về trọ đem hành lý lại.

PHÁP BẢN. — Vậy, thế nào thầy cũng dọn lại nhé! (vào)

CẬU TRƯƠNG. — Dọn lại thì dọn, nhưng chịu sao cho nổi nỗi lạnh lùng đây!

Này Hồng ơi! Buồng văn đệm gối lạnh lùng,
Đèn soi hiu hắt, sách chồng lẻ loi!
Dù đền xong chí cả một đời,
Ngủ sao cho nổi những đêm dài lan man?
Ít ra cũng: năm nghìn lần dài thở, vắn than,
Với hàng vạn lượt tung màn, đập chăn!
Thoạt gặp nhau, vẻ xinh chưa nhớ rõ mười phần,
Đành không ngủ, cắn ngón tay ta tưởng tượng dần cho ra!
Trong như ngà ngọc, đẹp như hoa,
Nhưng hoa mà biết nói, ngọc mà ngát thơm! (16)






















































































































































No comments:

Post a Comment